آیین شاهنامه‌خوانی و شاهنامه‌خوانان شهرستان بافت در سده‌ی اخیر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

داوود سلطانی نژاد ¹

حمیدرضا خوارزمی ²

حامد حسینخانی ³

¹ پژوهشگر حوزه تاریخ و میراث فرهنگی

² دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

³ استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

10.22067/jmels.2025.93894.1051

چکیده

شاهنامه‌ی فردوسی نقش بسزایی در رشد و گسترش فرهنگ ایرانی داشته و در همه‌ی دوران تاریخ ایران، بویژه در روزگار کنونی مورد توجه شایانی بوده است. یکی از گویاترین و بارزترین نشانه بر هویت‌سازی فرهنگی، دورهمی‌های شاهنامه‌خوانی است که علاوه بر آشنایی نسل‌های گوناگون با این کتاب ارزشمند، الگویی گرانبها در رفتار، منش، اخلاق و ... به شمار می‌آید. هدف از این نوشته، آشنایی با سنت شاهنامه‌خوانی و شاهنامه‌خوانان در شهرستان بافت در سده‌ی اخیر می‌باشد.شهرستان بافت، منطقۀ جلگه‌ای کوهستانی بوده و دارای بیش از نودهزار تَن جمعیت، در جنوب‌باختری کرمان جای گرفته، اقلیم چهار فصل، رودخانه‌ها، ساختار کوهستانی جلگه‌ای و مراتع گسترده، زمینه‌ی ورود ایل‌ها و طوایف گوناگون ایرانی به این منطقه را فراهم نموده است. از دوره‌ی شاهان سلجوقی که نخستین گروه‌های کوچرو (عشایر) که دارای پیشه‌ی دامداری بوده و همچنین در میان بومیان منطقه‌ی بافت که پیشه‌ی آنان کشاورزی هستند، «شاهنامه‌خوانی» در میان باشندگان این منطقه گسترده و همه‌گیر بوده و نگارندگان در این پژوهش به شیوه میدانی به گرد‌آوری نام و جای آنان، در سدۀ اخیر اقدام نموده‌اند.

کلیدواژه‌ها

شاهنامه‌خوانی

شاهنامه

شهرستان بافت

فردوسی

---